Wpisy

Wypadki komunikacyjne zdarzają się codziennie i mogą przydarzyć się każdemu. Warto zatem wiedzieć, że za poniesione w wypadku obrażenia i ich konsekwencję dla życia i zdrowia poszkodowanego, należą mu się od ubezpieczyciela odpowiednie świadczenia. Co ważne katalog przedmiotowych świadczeń przysługujących osobie poszkodowanej wypadkiem jest dość szeroki, są to bowiem wszelkiego rodzaju koszty pozostające w związku z wypadkiem – na co wskazuje treść przepisu art. 444 § 1 k.c. zgodnie, z którym w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty.

            Bazując na orzecznictwie sądowym można spróbować stworzyć katalog kosztów, których zwrot będzie przysługiwał poszkodowanemu w związku z wypadkiem. Katalog ten obejmuje swoim zakresem:

  1. koszty związane z szeroko pojętym leczeniem i rehabilitacją poszkodowanego w szczególności zwrot kosztów za leki, inne preparaty mające na celu polepszenie stanu zdrowia poszkodowanego, zwrot kosztów zakupu sprzętu ortopedycznego jak i rehabilitacyjnego np. aparatów słuchowych, wózków inwalidzkich, protez, kul,zwrot kosztów za wizyty w Szpitalu, za konsultacje medyczne, za zabiegi rehabilitacyjne mające na celu przywrócenie sprawności sprzed wypadku.

W aspekcie żądania zwrotu kosztów związanych z leczeniem i rehabilitacją warto wspomnieć, że co do zasady poszkodowany powinien skorzystać z publicznej opieki zdrowotnej, jeżeli jest ubezpieczony. W orzecznictwie sądowym spotkać można jednak tendencję do zasądzenia kosztów leczenia prywatnego, jeśli wydatki te były uzasadnione, co ma miejsce np. gdy na wizytę u specjalisty (co jest dość częstą sytuacją) poszkodowany musiał by długo oczekiwać a potrzebna jest niezwłoczna wizyta.

Z wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 26 listopada 1991 r. ( III A Pr 75/91) wynika, iż „prawa żądania zwrotu bądź wyłożenia z góry kosztów leczenia nie pozbawia poszkodowanego okoliczność, że korzysta z uzupełnionego lecznictwa, jeżeli zostało wykazane, że celowe jest stosowanie takich metod, zabiegów lub środków, które nie wchodzą w zakres leczenia nieodpłatnego w ramach powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego.”

  1. koszty związane z odżywianiem poszkodowanego; w związku z zaleceniem lekarza stosowanie określonej diety.
  1. koszty opieki nad poszkodowanym; pod tym pojęciem mieści się zwrot kosztów zarówno specjalistycznej opieki medyczno – lekarskiej i pielęgniarskiej jak i sprawowanej przez członków najbliższej rodziny w okresie leczenia i rehabilitacji.

Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 4 października 1973 roku, II CR 365/73 poszkodowanemu również przysługuje prawo żądania zwrotu kosztów w ramach art. 444 § 1 kodeksu cywilnego z tytułu porzucenia przez żonę pracy zarobkowej, w celu pielęgnacji męża. Nie może jednak kwota ta przekraczać wynagrodzenia osoby mającej odpowiednie kwalifikacje do wykonywania czynności pielęgnacyjnych.

  1. koszty transportu poszkodowanego i jego bliskich; dojazdy na wizyty lekarskie, konsultacje i zbiegi rehabilitacyjne, przewóz do szpitala.
  1. koszty adaptacji mieszkania stosownie do potrzeb poszkodowanego;
    przerobienie łazienki, ubikacji – wyposażenie ich w urządzenia pomocowe, w orzecznictwie Sądowym przyjmuje się, że uzasadnionym kosztem jest także, w niektórych sytuacjach zmiana mieszkania np. na znajdujące się na parterze, koszty wykonania podjazdów, pochylni dla niepełnosprawnych.
  1. koszty przygotowania do wykonywania nowego zawodu; zakup podręczników i innych pomocy naukowych, opłaty za wszelkiego rodzaju kursy, szkolenia niezbędne do zdobycia nowego zawodu,
  1. zwrot utraconych zarobków w następstwie wypadku. W tym miejscu warto wskazać, że w orzecznictwie sądowym dopuszcza się również zwrot utraconych korzyści – np gdy poszkodowany wypadkiem nie mógł wykonać usługi, za którą miał otrzymać wynagrodzenie.
  1. koszty leczenia i pogrzebu; jeżeli poszkodowany po wypadku zmarł zwrotu kosztów leczenia powypadkowego i pogrzebu może domagać się osoba, która je poniosła.

            W aspekcie problematyki związanej ze zwrotem kosztów leczenia warto wskazać na stosunkowe nowe orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 12 września 2014 r. (I CSK 634/13), w którym Sąd Najwyższy wyraził pogląd, iż poszkodowanemu może, w niektórych sytuacjach przysługiwać odszkodowanie z OC za koszty operacji plastycznej poprawiającej wygląd.
To bardzo dobry wyrok dla poszkodowanych w wyniku wypadku, potwierdzający dodatkowo tendencję do zasądzania poszkodowanym kosztów leczenia prywatnego, w przypadku gdy było ono konieczne.

Na zakończenie warto wspomnieć, że ważne jest by wszystkie wydatki i poniesione koszty odpowiednio udokumentować i udowodnić. Z tego względu warto zbierać faktury, rachunki, kosztorysy, potwierdzenia wizyt co znacznie ułatwi i skróci proces dochodzenia należnych świadczeń.

Na tle wielopłaszczyznowej obecnie integracji europejskiej wyłania się problem transgranicznego ruchu drogowego i likwidacji szkód komunikacyjnych z elementem zagranicznym. Równolegle wzrasta udział w ruchu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pojazdów zarejestrowanych za granicą, a w konsekwencji pojawia się coraz więcej wypadków czy kolizji drogowych powodowanych przez cudzoziemców. Sytuacja prawna poszkodowanego w takim zdarzeniu drogowym zależy od tego, z jakiego kraju jest sprawca i jaki posiada on rodzaj ubezpieczenia.

Analizując najbardziej prawdopodobne gdyż najczęstsze wypadki, rozważyć należy następujące warianty:

  1. pojazd sprawcy szkody zarejestrowany jest na terenie Europejskiego Obszaru Gospodarczego, Andory, Chorwacji lub Serbii – wówczas w razie zdarzenia szkodowego należy dokładnie spisać:
  • datę, miejsce, godzinę zdarzenia
  • numer rejestracyjny sprawcy
  • kraj rejestracji pojazdu
  • markę i model pojazdu sprawcy
  • numer polisy ubezpieczeniowej i nazwę towarzystwa w jakim zawarto umowę ubezpieczenia
  • dane świadków zdarzenia
  • wykonać dokumentację fotograficzną ustawienia pojazdów po zdarzeniu

Dysponując numerem polisy OC sprawcy oraz danymi jego zakładu ubezpieczeń należy zgłosić szkodę do korespondenta do spraw roszczeń na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, których lista dostępna jest na stronie internetowej Polskiego Biura Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. Reprezentant jest instytucją odpowiedzialny za przyjmowanie zgłoszenia szkody w kraju miejsca zamieszkania poszkodowanego, opracowanie i regulowanie ewentualnych roszczeń wynikłych z wypadków komunikacyjnych zgodnie z prawem miejsca zaistnienia szkody. W Polsce jest to zazwyczaj jedno z polskich towarzystw ubezpieczeń lub jedna z kilku firm zajmujących się likwidacją szkód w imieniu towarzystw ubezpieczeniowych. W razie niemożności ustalenia korespondenta ds. roszczeń lub braku wiedzy, w jakim towarzystwie ubezpieczeniowym sprawca miał zawartą umowę, szkodę należy zgłosić w oddziale PZU S.A. lub TUiR Warta S.A., które pełnią rolę agentów Polskiego Biura Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (zwanego dalej PBUK).

 

  1. zdarzenie szkodowe nastąpiło z udziałem pojazdu, którego kierowca posiadał Zieloną Kartę:

Zielona Karta jest Międzynarodowym Certyfikatem Ubezpieczeniowym, a przedmiotem ubezpieczenia jest odpowiedzialność cywilna posiadacza lub kierującego pojazdem mechanicznym za szkody wyrządzone osobom trzecim, powstałe w związku z ruchem tego pojazdu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, na terytorium Albanii, Macedonii, Maroka, Mołdawii, Białorusi, Rosji, Czarnogóry, Bośni i Hercegowiny, Tunezji, Iranu, Turcji, Izraela, Ukrainy. W takim przypadku należy dokładnie spisać:

  • datę, miejsce, godzinę zdarzenia
  • numer rejestracyjny sprawcy
  • kraj rejestracji pojazdu
  • markę i model pojazdu sprawcy
  • pełny numer Zielonej Karty i okres jej ważności
  • nazwę zakładu ubezpieczeń, który wystawił Zieloną Kartę
  • dane świadków zdarzenia
  • wykonać dokumentację fotograficzną ustawienia pojazdów po zdarzeniu

Mając powyższe informacje należy dokonać zgłoszenia szkody analogicznie jak w przypadku pojazdu sprawcy zarejestrowanego w EOG, w pierwszej kolejności korespondentowi do spraw roszczeń w kraju, a w wypadku jego nieustalenia – jednemu z agentów PBUK.

  1. zdarzenie szkodowe nastąpiło z udziałem pojazdu, którego kierowca posiadał ubezpieczenie graniczne.

Posiadacz pojazdu mechanicznego zarejestrowanego poza krajami EOG i Szwajcarii wjeżdżając do jednego z tych krajów i nie posiadając ważnego certyfikatu Zielonej Karty jest obowiązany zawrzeć umowę ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych – tzw. ubezpieczenie graniczne, które zawiera się na czas co najmniej 30 dni.

W razie zaistnienia zdarzenia szkodowego z udziałem w/w ubezpieczonego należy dokładnie spisać:

  • datę, miejsce, godzinę zdarzenia
  • numer rejestracyjny sprawcy
  • kraj rejestracji pojazdu
  • markę i model pojazdu sprawcy
  • pełny numer ubezpieczenia granicznego i okres jego ważności
  • nazwę zakładu ubezpieczeń, który wystawił ubezpieczenie graniczne

Szkodę w takim wypadki należy zgłosić bezpośrednio do ubezpieczyciela, który wystawił polisę ubezpieczenia granicznego. W sytuacji gdyby ubezpieczenie graniczne było nieważne szkodę należy zgłosić do Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego, poprzez dowolnie wybrany zakład ubezpieczeń. Jeśli w wypadku są osoby ranne należy bezwzględnie zawiadomić właściwe służby pogotowia i policji, a nadto nie podejmować czynności które mogłyby potem utrudnić ustalenie okoliczności i przyczyn wypadku jak np. przestawienie pojazdów. W sytuacji samej tylko kolizji drogowej, a więc zdarzenia bez szkód osobowych, wystarczy spisanie oświadczenia sprawcy i poszkodowanego.

            Tytułem zakończenia wskazać należy, iż w ramach zdarzeń szkodowych z udziałem obcokrajowca bardzo istotnym jest, aby nie podpisywać żadnych oświadczeń, jeśli są one sporządzone tylko w języku obcym, którego poszkodowany nie zna w sposób dostateczny – pozwoli to uniknąć podpisania oświadczenia, w których poszkodowany widnieje jako sprawca. W sytuacji jeśli sprawca – cudzoziemiec nie miał ważnej polisy ubezpieczeniowej – roszczenia należy kierować wprost do Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego

            Choć niezgłębiony temat dochodzenia roszczeń z tytułu szkody z udziałem obcokrajowca może implikować pewne niedogodności dla poszkodowanego, warto pamiętać iż podstawy prawne likwidacji szkód, zakres roszczeń i sama procedura dochodzenia kompensaty poniesionej szkody będą we wszystkich trzech opisanych przypadkach regulowały przepisy polskiego systemu prawnego, a w każdym ewentualnym przypadku powstania problemów związanych z dochodzeniem odszkodowania, pomocą służy Polskie Biuro Ubezpieczycieli Komunikacyjnych lub Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny.