Wpisy

Chociaż w świadomości społecznej najpowszechniejszymi formami rekompensaty za szkodę wynikającą z uszkodzenia ciała lub z rozstroju zdrowia są jednorazowe świadczenia pieniężne (odszkodowanie oraz zadośćuczynienie), to nie można zapominać, że osoby poszkodowane mogą domagać się również świadczeń innego rodzaju, do których zalicza się renta.

            Zgodnie z treścią art. 444 § 2 Kodeksu cywilnego (dalej: K.c.) w sytuacji, gdy poszkodowany utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej albo jeżeli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość, może on żądać od zobowiązanego do naprawienia szkody odpowiedniej renty.

            Z przytoczonego wyżej przepisu wynika, że osoba poszkodowana może domagać się od podmiotu zobowiązanego do naprawienia szkody (którym jest sprawca deliktu lub ubezpieczyciel) wyrównania poniesionej straty poprzez przyznanie i wypłatę w należytej wysokości renty będącej świadczeniem ciągłym. Renta ta zwana jest rentą uzupełniającą albo rentą wyrównawczą.

            Żądanie przez pokrzywdzonego renty wyrównawczej jest uzasadnione w trzech przypadkach:

– całkowitej lub częściowej utraty przez pokrzywdzonego zdolności do wykonywania pracy zarobkowej, przez co należy rozumieć zupełną utratę możliwości uzyskiwania dochodu z tytułu wykonywania pracy lub prowadzenia działalności gospodarczej albo zmniejszenie możliwości uzyskiwania dochodu w dotychczasowej wysokości,

– zwiększenia się potrzeb pokrzywdzonego (najczęściej dotyczy to kosztów zmierzających do poprawy jego stanu zdrowia, takich stałe koszty opieki czy rehabilitacji),

– zmniejszenia się widoków powodzenia pokrzywdzonego na przyszłość (np. w wyniku utracenia szczególnych zdolności, którymi poszkodowany dysponował przed zdarzeniem powodującym szkodę).

            Poszkodowany powinien wiedzieć, że odmowa przyznania renty przez podmiot zobowiązany do naprawienia szkody nie zamyka drogi do uzyskania tego świadczenia. Osoba uprawniona może bowiem skutecznie dochodzić przyznania renty w postępowaniu sądowym. Sąd może również zwiększyć wysokość przyznanej poszkodowanemu renty, jeżeli zostanie ona przyznana przez zobowiązanego w zaniżonej wartości.

            Co więcej, poszkodowany może domagać się od podmiotu zobowiązanego do naprawienia szkody zarówno wypłaty świadczenia o charakterze jednorazowym, jak również przyznania renty, oczywiście o ile zaistnieją przesłanki określone w art. 444 § 2 K.c. Należy bowiem pamiętać, że podmiot zobowiązany musi naprawić szkodę w pełnym zakresie. Oznacza to, że osoba poszkodowana może żądać wypłacenia jej zarówno jednorazowego odszkodowania lub zadośćuczynienia, jak również domagać się od podmiotu zobowiązanego do naprawienia szkody także renty uzupełniającej.

Wypadki komunikacyjne zdarzają się codziennie i mogą przydarzyć się każdemu. Warto zatem wiedzieć, że za poniesione w wypadku obrażenia i ich konsekwencję dla życia i zdrowia poszkodowanego, należą mu się od ubezpieczyciela odpowiednie świadczenia. Co ważne katalog przedmiotowych świadczeń przysługujących osobie poszkodowanej wypadkiem jest dość szeroki, są to bowiem wszelkiego rodzaju koszty pozostające w związku z wypadkiem – na co wskazuje treść przepisu art. 444 § 1 k.c. zgodnie, z którym w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty.

            Bazując na orzecznictwie sądowym można spróbować stworzyć katalog kosztów, których zwrot będzie przysługiwał poszkodowanemu w związku z wypadkiem. Katalog ten obejmuje swoim zakresem:

  1. koszty związane z szeroko pojętym leczeniem i rehabilitacją poszkodowanego w szczególności zwrot kosztów za leki, inne preparaty mające na celu polepszenie stanu zdrowia poszkodowanego, zwrot kosztów zakupu sprzętu ortopedycznego jak i rehabilitacyjnego np. aparatów słuchowych, wózków inwalidzkich, protez, kul,zwrot kosztów za wizyty w Szpitalu, za konsultacje medyczne, za zabiegi rehabilitacyjne mające na celu przywrócenie sprawności sprzed wypadku.

W aspekcie żądania zwrotu kosztów związanych z leczeniem i rehabilitacją warto wspomnieć, że co do zasady poszkodowany powinien skorzystać z publicznej opieki zdrowotnej, jeżeli jest ubezpieczony. W orzecznictwie sądowym spotkać można jednak tendencję do zasądzenia kosztów leczenia prywatnego, jeśli wydatki te były uzasadnione, co ma miejsce np. gdy na wizytę u specjalisty (co jest dość częstą sytuacją) poszkodowany musiał by długo oczekiwać a potrzebna jest niezwłoczna wizyta.

Z wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 26 listopada 1991 r. ( III A Pr 75/91) wynika, iż „prawa żądania zwrotu bądź wyłożenia z góry kosztów leczenia nie pozbawia poszkodowanego okoliczność, że korzysta z uzupełnionego lecznictwa, jeżeli zostało wykazane, że celowe jest stosowanie takich metod, zabiegów lub środków, które nie wchodzą w zakres leczenia nieodpłatnego w ramach powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego.”

  1. koszty związane z odżywianiem poszkodowanego; w związku z zaleceniem lekarza stosowanie określonej diety.
  1. koszty opieki nad poszkodowanym; pod tym pojęciem mieści się zwrot kosztów zarówno specjalistycznej opieki medyczno – lekarskiej i pielęgniarskiej jak i sprawowanej przez członków najbliższej rodziny w okresie leczenia i rehabilitacji.

Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 4 października 1973 roku, II CR 365/73 poszkodowanemu również przysługuje prawo żądania zwrotu kosztów w ramach art. 444 § 1 kodeksu cywilnego z tytułu porzucenia przez żonę pracy zarobkowej, w celu pielęgnacji męża. Nie może jednak kwota ta przekraczać wynagrodzenia osoby mającej odpowiednie kwalifikacje do wykonywania czynności pielęgnacyjnych.

  1. koszty transportu poszkodowanego i jego bliskich; dojazdy na wizyty lekarskie, konsultacje i zbiegi rehabilitacyjne, przewóz do szpitala.
  1. koszty adaptacji mieszkania stosownie do potrzeb poszkodowanego;
    przerobienie łazienki, ubikacji – wyposażenie ich w urządzenia pomocowe, w orzecznictwie Sądowym przyjmuje się, że uzasadnionym kosztem jest także, w niektórych sytuacjach zmiana mieszkania np. na znajdujące się na parterze, koszty wykonania podjazdów, pochylni dla niepełnosprawnych.
  1. koszty przygotowania do wykonywania nowego zawodu; zakup podręczników i innych pomocy naukowych, opłaty za wszelkiego rodzaju kursy, szkolenia niezbędne do zdobycia nowego zawodu,
  1. zwrot utraconych zarobków w następstwie wypadku. W tym miejscu warto wskazać, że w orzecznictwie sądowym dopuszcza się również zwrot utraconych korzyści – np gdy poszkodowany wypadkiem nie mógł wykonać usługi, za którą miał otrzymać wynagrodzenie.
  1. koszty leczenia i pogrzebu; jeżeli poszkodowany po wypadku zmarł zwrotu kosztów leczenia powypadkowego i pogrzebu może domagać się osoba, która je poniosła.

            W aspekcie problematyki związanej ze zwrotem kosztów leczenia warto wskazać na stosunkowe nowe orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 12 września 2014 r. (I CSK 634/13), w którym Sąd Najwyższy wyraził pogląd, iż poszkodowanemu może, w niektórych sytuacjach przysługiwać odszkodowanie z OC za koszty operacji plastycznej poprawiającej wygląd.
To bardzo dobry wyrok dla poszkodowanych w wyniku wypadku, potwierdzający dodatkowo tendencję do zasądzania poszkodowanym kosztów leczenia prywatnego, w przypadku gdy było ono konieczne.

Na zakończenie warto wspomnieć, że ważne jest by wszystkie wydatki i poniesione koszty odpowiednio udokumentować i udowodnić. Z tego względu warto zbierać faktury, rachunki, kosztorysy, potwierdzenia wizyt co znacznie ułatwi i skróci proces dochodzenia należnych świadczeń.